Btw-vrijstelling voor acupuncturisten: het hele verhaal

Let op: dit artikel beschrijft hoe de btw-vrijstelling voor acupuncturisten in 2016 en 2017 tot stand kwam. Regels en bedragen (zoals die van de kleineondernemersregeling) zijn sindsdien gewijzigd. Check voor je eigen situatie altijd de actuele informatie van de Belastingdienst en je beroepsvereniging.

Als jurist en acupuncturist zonder BIG-registratie heb ik de btw-vrijstelling voor acupuncturisten van dichtbij meegemaakt, en voor mijn eigen praktijk moeten uitzoeken. Hieronder het hele verhaal in één overzicht: hoe de vrijstelling ontstond, aan welke voorwaarden je moest voldoen, wat het betekende voor de praktijk en hoe de Belastingdienst het uiteindelijk afhandelde.

Waarom betaalden acupuncturisten btw?

Lange tijd moesten acupuncturisten 21% btw rekenen over hun behandelingen. De overheid vond dat alleen behandelaars met een beroep uit de Wet BIG in aanmerking kwamen voor btw-vrijstelling. Acupuncturisten staan niet op die lijst, dus: geen vrijstelling.

De uitspraak van de Hoge Raad en het Besluit van 2016

Op 27 maart 2015 deed de Hoge Raad een belangrijke uitspraak. Kort gezegd: de overheid mag zelf bepalen welke zorgberoepen onder de vrijstelling vallen, maar die vrijheid is niet onbeperkt. Bepalend is of de zorg een bepaald kwaliteitsniveau heeft.

Naar aanleiding daarvan nam de staatssecretaris van Financiën op 29 maart 2016 een Besluit, dat op 1 april 2016 in de Staatscourant werd gepubliceerd (Staatscourant 2016, 17339). Het Besluit was breder dan alleen acupunctuur, maar het betekende wel dat ook een acupuncturist zonder BIG-registratie vrijgesteld kon worden, als aan drie voorwaarden werd voldaan. Het Besluit ging in op 2 april 2016 en werkte terug tot 27 maart 2015. Het Besluit in de Staatscourant.

De drie voorwaarden

1. Het gaat om gezondheidskundige verzorging van de mens. Het doel van de behandeling is bescherming, instandhouding of herstel van de gezondheid. Acupunctuurbehandelingen voldoen daaraan.
2. De behandeling heeft een gelijkwaardig kwaliteitsniveau als die van een BIG-geregistreerde behandelaar. Voor de meeste acupuncturisten lag het voor de hand om dat aan te tonen met een registratie bij een door zorgverzekeraars erkende beroepsvereniging, plus medische of psychosociale basiskennis (MBK of PSBK) en beroepskennis op minimaal hbo-bachelorniveau.
3. De behandeling wordt gegeven aan een individuele patiënt. Er is persoonlijk en rechtstreeks contact tussen behandelaar en patiënt. Bij acupunctuur is dat altijd zo.

November 2016: de vrijstelling is een feit

Op 17 november 2016 liet beroepsvereniging Zhong haar leden weten dat de btw-vrijstelling voor acupunctuur, Chinese kruidengeneeskunde, tuina en shiatsu een feit was. Zhong had daarover namens de leden afspraken gemaakt met de Belastingdienst.

Voor de praktijk betekende dat onder meer:

• Facturen: blijf facturen meegeven, want patiënten hebben ze nodig voor hun zorgverzekeraar. Er staat geen btw meer op; vermeld dat de dienst is vrijgesteld. Lever je ook belaste producten of diensten, houd die dan apart in je administratie.
• Tarief: je bepaalt je tarief zelf. Of je het aanpast na de vrijstelling, is jouw keuze.
• Btw-aangifte: over vrijgestelde diensten doe je geen aangifte. Verkoop je daarnaast belaste producten (bijvoorbeeld thee of supplementen), dan blijft aangifte voor dat deel nodig.
• Voorbelasting: de keerzijde van de vrijstelling is dat je de btw op inkopen voor je behandelingen (naalden, een behandeltafel, boeken) niet meer kunt aftrekken. Bij gemengd gebruik mag dat naar verhouding. Wie met terugwerkende kracht btw terugvroeg, moest ook de eerder afgetrokken voorbelasting terugbetalen.
• Huur van je praktijkruimte: huur je een ruimte die je alleen gebruikt voor vrijgestelde behandelingen, dan mag de huur niet meer met btw belast zijn. Meld dat bij je verhuurder en de Belastingdienst.
• Inkomstenbelasting: teruggekregen btw telt mee als inkomen.

2017: de afhandeling door de Belastingdienst

Ik had in het najaar van 2015 een verzoekschrift en bezwaarschriften ingediend. In april en mei 2017 kreeg ik twee brieven van de Belastingdienst, waarmee de zaak eindelijk werd afgerond.

In de eerste brief bevestigde de Belastingdienst de afspraken met Zhong en stuurde een formulier mee met de btw-bedragen die ik per kwartaal over 2015 en 2016 had betaald. Daarop kon ik aangeven of ik alleen vrijgestelde diensten leverde, en of ik in aanmerking wilde komen voor rentevergoeding of de kleineondernemersregeling.

In de tweede brief stond welke bedragen ik terugkreeg: de btw over 2015 en 2016, plus rente in een aparte brief. De teruggaaf telde mee als winst over 2016. Sindsdien draag ik voor mijn werk als acupuncturist geen btw meer af.

Tot slot

De btw-vrijstelling was meer dan een geldkwestie: het was een stap in de erkenning van ons werk als acupuncturisten en TCM-therapeuten.

Dit artikel is informatief en geen juridisch of fiscaal advies. Er kunnen geen rechten aan worden ontleend. Neem voor je eigen situatie contact op met je boekhouder, de Belastingdienst of je beroepsvereniging.