Meer kankerdiagnoses verwacht: wat kanker en leefstijl met elkaar te maken hebben

Onlangs las ik bij de NOS, NU.nl en RTL Nieuws dat het aantal kankerdiagnoses in Nederland de komende twintig jaar flink stijgt. Volgens nieuwe berekeningen van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) krijgen in 2045 ieder jaar bijna 170.000 mensen te horen dat ze kanker hebben, tegen ongeveer 136.000 nu. Wat mij vooral bleef hangen, is de boodschap die de onderzoekers eraan koppelen: een deel van die diagnoses hangt samen met kanker en leefstijl, en daar valt nog iets te winnen.

Dat bericht raakt mij als behandelaar. Bij mij in de praktijk komen regelmatig mensen die zelf kanker hebben gehad, of iemand dichtbij hebben zien ziek worden. Hun vragen gaan zelden over cijfers, maar over wat je zelf in de hand hebt. Daarom wil ik de nieuwe prognose hier rustig op een rij zetten, en eerlijk zijn over waar acupunctuur in dit verhaal wel en niet thuishoort.

Wat verwacht het IKNL voor 2045?

Het IKNL verwacht dat het aantal kankerdiagnoses tot 2045 met 23% toeneemt, tot bijna 170.000 per jaar. Het aantal mensen dat aan kanker overlijdt, stijgt volgens de toekomstverkenning van 46.000 in 2024 naar ruim 57.000 in 2045, een groei van 24%. De onderzoekers bekeken tachtig tumorsoorten en verwachten dat bijna elke soort vaker zal voorkomen.

De belangrijkste verklaring is vergrijzing en bevolkingsgroei. Nederland krijgt meer ouderen, die ook gemiddeld ouder worden, en kanker komt op oudere leeftijd vaker voor. RTL Nieuws wees op een belangrijke nuance: de kans om kanker te krijgen wordt voor de gemiddelde Nederlander niet groter. Er zijn simpelweg meer mensen in de leeftijd waarin kanker het vaakst voorkomt.

Waarom komt huidkanker straks het vaakst voor?

In 2045 is huidkanker naar verwachting de meest voorkomende vorm van kanker, bij zowel mannen als vrouwen. Nu zijn dat nog prostaatkanker bij mannen en borstkanker bij vrouwen. Volgens IKNL-onderzoeker Jaike Schilte-Praagman komt dat naast vergrijzing vooral door blootstelling aan de zon en door verbranding in het verleden. Mensen zijn ook alerter geworden op een opvallend plekje, waardoor diagnoses eerder worden gesteld.

Dat steeds meer mensen zich goed insmeren, zie je pas na jaren terug in de cijfers. Er is ook goed nieuws: maagkanker is de enige soort die bij mannen én vrouwen verder afneemt, waarschijnlijk door minder zout en gerookt eten en de succesvolle behandeling van infecties met de bacterie Helicobacter pylori.

Hoe hangen kanker en leefstijl met elkaar samen?

Volgens Schilte-Praagman is ongeveer 30% van de kankergevallen gerelateerd aan risicofactoren die we kunnen beïnvloeden. Roken, alcohol, overgewicht, te weinig beweging en uv-straling verhogen het risico op verschillende vormen van kanker. Bij longkanker is het effect van preventie al zichtbaar: doordat mannen minder zijn gaan roken, is hun risico afgenomen.

Het IKNL rekende ook een paar scenario’s door. Als in 2032 geen enkele jongere meer rookt en nog maar 5% van de volwassenen, dan zouden er tot 2045 in totaal 120.000 kankerdiagnoses voorkomen worden. Drinken Nederlanders vanaf 2032 gemiddeld twee glazen alcohol per week minder, dan scheelt dat tot 2050 zo’n 11.500 diagnoses.

Wat ik waardevol vind, is dat de onderzoeker er direct bij zegt dat dit niet alleen een taak van het individu is. Ook de overheid moet zorgen voor een leefomgeving waarin gezonde keuzes makkelijker worden. En wie gezond leeft, kan alsnog kanker krijgen. Vaak is het eigelijk gewoon pech.

Wat zie ik in mijn eigen praktijk?

In mijn praktijk merk ik dat leefstijl voor veel mensen met kanker een belangrijk onderwerp is. Zij proberen met lijfstijl zo goed mogelijk door de oncologische ziekenhuisbehandelingen te komen zoals chemo, operaties en bestraling. Tegenwoordig wordt vanuit het ziekenhuis al vaak geadviseerd om tijdens het behandeltraject te blijven sporten. Ik behandel de patiënten met acupunctuur en denk met mijn patiënten mee over leefstijlverbeteringen die ze kunnen doorvoeren op het gebied van sport, voeding, slaap, rust in hoofd, hoe omgaan met pijn. Acupunctuur is een holistische geneeswijze, dat betekent dat er wordt gekeken naar de persoon in totaliteit. Leefstijl is daar een heel belangrijk onderdeel van.

Ik denk aan een vrouw die na haar behandeling voor borstkanker bij mij kwam, met vermoeidheid en veel onrust. Ze gaf na een aantal sessies aan dat ze beter tot rust kwam en weer meer zin had om leuke dingen te doen. Ze begon zichzelf weer te herkennen van voor ze ziek werd. Acupunctuur werkt niet bij iedereen, maar mijn ervaring is dat het bij veel mensen een positieve bijdrage levert aan het algehele welzijn van een persoon.

Welke rol kan acupunctuur wel en niet spelen?

Laat ik daar heel duidelijk over zijn: acupunctuur voorkomt geen kanker en is geen behandeling van kanker. Wat ik wel zie, is dat acupunctuur soms aanvullend wordt ingezet bij klachten rond een oncologische behandeling, zoals vermoeidheid, misselijkheid, opvliegers, pijn of spanning. Dat gebeurt altijd naast de reguliere zorg en in overleg met de behandelend arts.

Veel patiënten ervaren een behandeling als een moment van rust, en dat kan helpen om beter om te gaan met stress en spanning. Daarover schreef ik eerder op mijn pagina over acupunctuur bij stress en mentale klachten. Ben je onder behandeling voor kanker, overleg dan altijd eerst met je arts of acupunctuur voor jou verstandig is. Op mijn site lees je meer over de veiligheid van acupunctuur en de situaties waarin ik extra voorzichtig ben.

Wat zeggen de cijfers over kanker en leefstijl niet?

De prognose is een schatting, geen voorspelling die vastligt. Het IKNL trekt de trends van nu door naar de toekomst. Nieuwe behandelingen, medische doorbraken en veranderingen in leefstijl zijn niet meegenomen, dus het werkelijke aantal kan anders uitvallen. En de 30% is een gemiddelde over de hele bevolking, geen uitspraak over jouw persoonlijke risico.

Er is ook reden voor hoop. Dertig jaar geleden was ongeveer de helft van de kankerpatiënten vijf jaar na de diagnose nog in leven, inmiddels is dat 71%. Dat komt onder meer door betere behandelingen en vroegere diagnostiek. Heb je klachten of maak je je zorgen over een plekje op je huid, ga dan naar je huisarts. Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare informatie over kanker en wanneer je beter even langs kunt gaan.

Voor mij als NVA-erkende acupuncturist, met ruim duizend behandelingen per jaar in mijn acupunctuurpraktijk in Haarlem, verandert de boodschap niet. Ik zie acupunctuur als een aanvulling die kan bijdragen aan rust en welzijn, nooit als vervanging van wat je arts adviseert.

FAQ – Veelgestelde vragen over kanker en leefstijl

Ervaringen met acupunctuur

Lees hier alle acupunctuur ervaringen van Yuk Chi Acupunctuur. Het gaat om persoonlijke ervaringen, die geen garantie geven voor een vergelijkbaar resultaat.

Vragen over acupunctuur

Wil je meer weten over acupunctuur naast een behandeling, of over wat een behandeling bij jouw klacht zou kunnen betekenen? Neem gerust contact op via telefoon 023 888 21 00 of stuur een bericht via onderstaand contactformulier.

Bron: NOS, 7 oktober 2026; aanvullend NU.nl en RTL Nieuws, 7 oktober 2026